Adriano Falcioni - Howells: Organ Music, Rhapsody & Psalm-Prelude (CD)

Herbert Howells (1892-1983) was een leidende figuur in de Engelse muzikale renaissance, een beweging die het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw overbrugde en waarbij componisten probeerden een nieuwe weg in te slaan voor de Engelse muziek. Veel van Howells composities zijn geschreven in de vorm van een rapsodie. Het is vermeldenswaard dat hij beide wereldoorlogen meemaakte en tijdens de conflicten verschillende werken schreef, waaronder die op deze opname. In zo'n onstabiele geopolitieke context is het misschien niet verwonderlijk dat Engelse componisten op zoek gingen naar nieuwe uitdrukkingsvormen die niet gebonden waren aan traditionele Duitse modellen zoals de sonatevorm. De rapsodie, met haar formele en expressieve vrijheid, bood een vruchtbare bodem voor het uitdrukken van de complexiteit en tragedie van de 20e eeuw.

De 3 Rhapsodies Op.17 werden geschreven in 1915 (nummer 1) en 1918 (de andere twee); hoewel ze kunnen worden gedefinieerd als 'jeugdige' werken (Howells was 26 toen hij ze voltooide), biedt hun harmonische taal al glimpen van volwassenheid.

Howells' Preludio 'Sine nomine', gecomponeerd in 1940 en gepubliceerd in 1953 in de bundel 6 Pieces for Organ, combineert het oude met het moderne. Zoals veel van zijn tijdgenoten was Howells gefascineerd door de Engelse Renaissance en de Tudorperiode in het bijzonder, en deze invloed is duidelijk in zijn compositiestijl. Master Tallis's Testament is een set variaties gebaseerd op een vaag renaissance klinkende melodie: de Tallis in de titel is inderdaad niemand minder dan Thomas Tallis (ca. 1505-1585), een van de belangrijkste 16e-eeuwse Britse componisten. Saraband 'In Modo Elegiaco', voltooid in september 1945, valt vanuit harmonisch oogpunt op door de juxtapositie van drieklanken zonder directe relatie ertussen. Dit vrije idioom genereert een gevoel van droefheid, geassocieerd met een soort emotionele transfiguratie die de luisteraar onderdompelt in een indrukwekkende sfeer van contemplatie.
De drie Psalm-Preludes Op.32 werden geschreven tussen 1915 en 1916, hoewel ze pas in 1932 werden gepubliceerd. Ze maken deel uit van Howells' rapsodische repertoire, maar in tegenstelling tot de 3 Rhapsodies Op.17 zijn deze geïnspireerd door de woorden van een paar geselecteerde psalmen: Psalm 34:6 voor de eerste, Psalm 37:11 voor de tweede en Psalm 23:4 voor de derde.

Overige informatie:
- Opgenomen in maart 2022 op het Lewis-orgel (1911) in Sotto il Monte Giovanni XXIII (Bergamo), Italië
- Tweetalig boekje in het Engels en Italiaans bevat liner notes van Giulio Gelsomino over de componist en de werken, een beschrijving van het instrument en een profiel van de organist