Ada Montellanico - Canto Proibito (CD)

Ada Montellanico’s album 'Canto Proibito' is een uitgesproken en modern eerbetoon aan barokmuziek, waarin jazz op vernieuwende wijze samengaat met oude Italiaanse composities. Het album, uitgebracht op CD in het jaar 2024, laat Montellanico haar vocale en interpretatieve kracht zien, omlijst door een pianoloze quintet waarin trompet, trombone, contrabas en drums samen een speelse en dynamische structuur vormen. Daarbij valt vooral de samenwerking met Giovanni Falzone op, die verantwoordelijk is voor de arrangementen en het mede-creëren van het titelnummer.

Het genre van 'Canto Proibito' is jazz, maar het album weet barokelementen subtiel in het jazzidioom te weven. Montellanico kiest bewust voor een vernieuwende benadering: ze verwijdert de piano, geeft haar stem een centrale rol als instrument tussen de blazers, en integreert improvisatie en variatie. Daarmee ontstaat een album dat respect heeft voor de melodische lijnen van de barok, maar openstaat voor de vrijheid en spontaniteit die jazz kenmerken.

Het repertoire bestaat uit bewerkingen van composities van iconische barokcomponisten als Handel, Scarlatti, Caldara, Carissimi, Cavalli, en vrouwelijke componisten als Barbara Strozzi en Francesca Caccini. Met deze keuze laat Montellanico niet alleen de historische rijkdom van het zeventiende-eeuwse Italië horen, maar benadrukt ze ook de relatieve moderniteit en de culturele levendigheid van die tijd. Daarbij geeft ze een stem aan het vrouwelijke perspectief in een traditie die tot op heden weinig vrouwen heeft belicht.

Een bijzonder kenmerk van het album is het originele titelnummer 'Canto proibito', gecomponeerd door Giovanni Falzone met tekst van Montellanico. Het nummer begint met een contrastrijk dialoog tussen de blazers, waarna Montellanico snel wisselende episodes introduceert, afgewisseld met improvisaties en ritmische variatie. Een ander opvallend stuk op het album is 'Che si può fare', oorspronkelijk uit 1664, van Barbara Strozzi. Dit nummer vangt op poëtische wijze de melancholie van een ongelukkig lot, en Montellanico toont daarin haar vermogen om klassieke emotie op een moderne en persoonlijke manier te vertolken. Verder is 'Didone abbandonata' een van de composities die vaak wordt genoemd als onderdeel van het album, waarmee Montellanico dieper ingaat op dramatische thema’s uit de Italiaanse barok.

'Canto Proibito' laat Montellanico’s liefde voor experimenteren en haar onderzoekende houding zien. Het album is een dialoog tussen verleden en heden, traditie en innovatie, waarbij jazz fungeert als sleutel tot het herontdekken van barokke meesterwerken en hun intrinsieke moderniteit. Montellanico bewaart in haar vertolkingen niet alleen het muzikale erfgoed, maar brengt het tot leven met een expressiviteit en charisma die haar tot een van de meest inspirerende artiesten van de hedendaagse Italiaanse jazz maken.