Aapo Häkkinen - Bach: Fantasias (CD)

Carl Philipp Emanuel Bach stond wijd en zijd bekend om zijn gepassioneerde, onvergelijkbare improvisaties op het klavichord, meestal in de vorm van vrije fantasia. Zijn composities waren uniek in stijl, vol contrasten, en universeel bewonderd door verschillende generaties; de Weense classicisten, zelfs Beethoven en Schubert, beschouwden hem als hun muzikale vader.

Declamatorische, improvisatorische stijl is natuurlijk het grafschrift van alle 18e-eeuwse muziek - een voorbeeld hiervan is Johann Sebastian Bachs Chromatische Fantasia BWV903, met zijn centrale recitatief en gebroken akkoorden die brutaal door verre harmonieën gaan. Johann Nikolaus Forkel, auteur van de eerste Bach-biografie en lid van de literaire kringen van C.P.E. Bach, droeg een verfijnde versie over in zijn manuscript (P 212) en latere editie die mogelijk afkomstig is van een herziene originele versie die ooit in het bezit was van de Bach-zonen. C.P.E. Bachs Fantasia in C minor (gepubliceerd in 1753) vertoont duidelijke overeenkomsten met zijn vaders Fantasia chromatica, en er is gesuggereerd dat het in feite een grafschrift voor de oudere Bach kan zijn geweest. De diepe persoonlijke aard en connectie tussen de twee werken is expliciet.

Voor Carl Philipp Emanuel Bach en de 'Bachisten' waren de meest expressieve en intieme composities voorbehouden aan het klavichord. Het was in het klavichord dat men 'het klankbord van je hart kon vinden. ... Heb geen spijt wanneer je alleen onder het maanlicht improviseert, of je ziel verkwikt op een zomeravond, of wanneer je een lenteavond viert; ah! verlang dan niet naar het schrille klavecimbel. Zie, je clavichord ademt net zo zacht als je hart.' (Ch.F.D. Schubart: Musikalische Rhapsodien III, 1786) Charles Burney, die C.P.E. Bach in 1772 in Hamburg bezocht, beschreef de componist improviserend op zijn legendarische clavichord, gebouwd door Gottfried Silbermann: 'Hij raakte zo geanimeerd en bezeten dat hij niet alleen speelde maar er ook uitzag als een bezielde. Zijn ogen waren gefixeerd, zijn onderlip zakte en druppels van bruisen distilleerden uit zijn gelaat.'

De originele 18e-eeuwse instrumenten die op deze opname te horen zijn - uit Regensburg, Stockholm en Wenen - laten mogelijkheden horen die Carl Philipp Emanuel Bach in Berlijn en Hamburg gekend zou hebben en die uiteindelijk afkomstig zijn uit de Saksische school van G. Silbermann.

Overige informatie:
- Opgenomen in juni 2022 in Pitäjänmäen kyläkirkko, Pitäjänmäki (Helsinki), Finland.
- Boekje in het Engels bevat liner notes van de artiest en een biografie over de artiest.