Zonsverduistering 12 augustus 2026 in Nederland — zo bekijk je hem veilig

Op woensdag 12 augustus 2026 trekt er een gedeeltelijke zonsverduistering over Nederland. In het zuiden van het land wordt op het maximum ongeveer 90% van de zon bedekt, in het noorden iets minder — daarmee is dit de grootste zonsverduistering die vanuit Nederland te zien is sinds die van 11 augustus 1999. Volgens het Kapteyn Astronomisch Instituut van de Rijksuniversiteit Groningen en zonsverduistering.nl begint het schouwspel rond 19:15 uur, met het maximum omstreeks 20:11 uur en het einde net na 21:00 uur — vrijwel gelijktijdig met de zonsondergang.

Dit maakt de eclips extra bijzonder: je kijkt vanaf een steeds lager staande zon door meer atmosfeer, met een verdiepende oranje-rode kleur. Maar precies dat lage licht maakt hem ook gevaarlijk om zonder bescherming te bekijken. Een vergelijkbare partiële eclips van deze grootte is vanuit Nederland pas rond 2081 weer te zien, dus wie er wat van wil zien: nu op tijd voorbereiden.

Wat je absoluut NIET moet gebruiken

Even direct: een gewone zonnebril is niet veilig. Ook niet twee tegelijk. Ook geen ND-filter voor je camera, geen gerookt glas, geen CD-cover, geen belichte fotorolletje-strip, geen aluminium survival-deken. Al deze middelen laten voldoende infrarood en UV door om de netvlies-cellen in seconden te beschadigen — vaak zonder dat je pijn voelt op het moment zelf, omdat het netvlies geen pijnreceptoren heeft. Het KNVWS (Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde) waarschuwt daar bij elke eclips-piek nadrukkelijk voor.

Het enige dat wél veilig is voor directe waarneming: een eclipsbril of zonnefolie die voldoet aan de norm ISO 12312-2:2015. Die norm blokkeert meer dan 99,999% van het zichtbare licht én de UV- en infraroodstraling. Elke serieuze eclipsbril vermeldt die norm op het montuur.

Onze aanbevelingen — eclipsbrillen die aan ISO 12312-2 voldoen

We kozen drie packs die op Amazon.nl beschikbaar zijn en die de ISO 12312-2:2015-norm vermelden in de productbeschrijving. De keuze hangt vooral af van met hoeveel mensen je gaat kijken.

Voor 1 tot 2 personen — Bresser Eclipsbril 3-pack

Bresser Zonsverduistering Bril, 3 stuks is een compact 3-pack van Bresser, een gevestigd Duits astronomiemerk dat ook telescopen en verrekijkers maakt. De brillen dragen de aanduiding EN ISO 12312-2:2015. Prima keuze als je met je partner of een klein gezelschap kijkt en een extra reserve wilt achter de hand — er zit altijd iemand bij die per ongeluk op een brilletje gaat zitten.

Voor het gezin — Solar Eclipse Glasses 6-pack

Solar Eclipse Glasses 6-pack, EN ISO 12312-2:2015 is de sweet-spot voor een gezin met kinderen of een klein groepje vrienden. Zes brillen geven ruimte om een tijdje in te wisselen; kinderen kijken vaak korter maar willen wél kunnen kijken wanneer de eclips z'n maximum bereikt. Voor Nederland betekent dat: rond 20:11 uur iedereen tegelijk moet kunnen kijken.

Voor de klas, vereniging of foto's met je telefoon — Helioclipse 12-pack + smartphone-filter

Helioclipse 12 stuks eclipsbrillen + 2 smartphone-filters is de pack met de meeste veelzijdigheid. Twaalf brillen zijn genoeg voor een schoolklas of een sterrenwachtevenement. De twee bijgeleverde smartphone-filters zijn een extra troef: die plak je over de camera van je telefoon en dan kun je zonder je oog of je sensor te beschadigen een foto maken van de gedeeltelijk bedekte zon. Zonder zo'n filter brand je binnen enkele seconden je smartphone-sensor kapot als je de telelens richt op de zon.

Hoe herken je een échte ISO 12312-2 bril

Een betrouwbare eclipsbril heeft altijd twee dingen op het montuur staan: de aanduiding EN ISO 12312-2:2015 (of vergelijkbare Amerikaanse variant ISO 12312-2:2015[E]) en de merknaam plus fabricageland. Ontbreekt één van die twee, laat de bril dan liggen. Bij elke zonsverduistering duiken er namaakbrillen op zonder echte filterlagen; die zijn levensgevaarlijk. Wie extra zekerheid wil, kan de fabrikant nakijken op de officiële lijst van de American Astronomical Society van geverifieerde eclipsbril-leveranciers.

Check vóór gebruik ook of de folie in de bril nergens beschadigd is: krasjes, gaatjes of afbladdering betekent direct weggooien. Een oude bril uit 1999 mag ook niet meer — de folie veroudert, ook als hij in een la lag.

Tips voor fotograferen

Met een gewone smartphone, telefoon of compactcamera zonder solar-filter kun je de eclips niet direct in het beeld vangen zonder schade. De sensor is klein maar de gefocuste zon is intens genoeg om pixels permanent uit te branden. De veilige route: de smartphone-filter uit het Helioclipse-pack hierboven, of een houder waarin je een eclipsbril vóór je cameralens klemt (creatief maar werkt).

Een leukere benadering is vaak indirect fotograferen: fotografeer schaduwen onder een boom, waar bladeren als natuurlijke pinhole-projectoren werken en tientallen kleine halvemaan-zonnetjes op de grond projecteren. Dat is een van de kenmerkendste eclipsfoto's, met precies nul risico.

Nog even snel bestellen

Amazon-levering naar Nederland duurt bij Prime meestal 1 tot 3 werkdagen; zonder Prime iets langer. Wie op 12 augustus iets in handen wil hebben, kan het beste uiterlijk maandag 10 augustus bestellen, en liefst eerder om drukte op te vangen. Kies één van de packs hierboven — Bresser 3-pack voor duo's, 6-pack voor een gezin, Helioclipse 12-pack + smartphone-filter voor grotere groepen of als je ook een foto wilt maken — en zorg dat je op woensdagavond met een open horizon staat richting het westen.

Wie zelf niet kan of wil kijken: bijna elke Nederlandse sterrenwacht organiseert die avond een publieksevenement met telescopen mét zonnefilter, vaak met vrije toegang. Het KNVWS-evenementenoverzicht is een goede startpagina.

Veelgestelde vragen over de zonsverduistering

Hoe lang duurt het maximum?

Het maximum zelf duurt maar enkele minuten rond 20:11 uur. Maar de hele gedeeltelijke fase — vanaf het moment dat je de eerste 'hap' uit de zonneschijf ziet — duurt bijna twee uur, van ongeveer 19:15 tot iets na 21:00 uur. Volgens Weeronline valt het einde samen met de zonsondergang, dus wie in het westen van het land staat kan geluk hebben met een oranje-rode gehalveerde zon aan de horizon.

Kan ik door mijn zonnebril kijken?

Nee. Ook niet door twee zonnebrillen tegelijk of door een lasbril met een lage tint. Alleen ISO 12312-2-eclipsbrillen of gecertificeerde zonnefolie zijn veilig. Zonnebrillen laten juist infrarood door — dat is wat je netvlies verhit.

Wat als het bewolkt is?

Bij een dun wolkendek zie je vaak een spookachtige, verzwakte zon door de wolken — met eclipsbril nog steeds veilig te bekijken, en visueel dramatisch. Bij een dik wolkendek: het licht om je heen wordt merkbaar grijzer en kouder rond het maximum, en vogels stoppen soms met zingen. Ook zonder zicht op de zon is de sfeerverandering herkenbaar.

Kan mijn kind meekijken?

Ja, mits met dezelfde ISO 12312-2-bril en onder begeleiding. De AAS raadt aan dat een volwassene helpt bij het opzetten (jonge kinderen laten hem soms even zakken 'om te controleren') en dat je vooraf oefent met kijken naar bijvoorbeeld een felle plafondlamp om te wennen aan het donker van de bril.

Werken oude eclipsbrillen van 1999 nog?

Nee. De folie in oudere eclipsbrillen kan verouderen en microscheurtjes ontwikkelen; ze zijn ook vaak van vóór de huidige ISO-norm. De AAS-vuistregel is: gebruik alleen brillen die voldoen aan ISO 12312-2, uit een originele verpakking en zonder krassen, gaatjes of loszittende folie. Een onbeschadigde bril veroudert niet vanzelf; het oude advies 'maximaal drie jaar' is achterhaald.